Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve net başlar elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de ince notaları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış yapısı şaşar.